Tìm hiểu và định hình quy trình thiết kế UX cho bản thân

Categories Đọc dịchPosted on

Được dịch và chỉnh sửa từ bài “What is your ux process” của Nadeeka Athukorala
Link: 
https://uxdesign.cc/what-is-your-ux-process-2fa146eb8380

Khi vừa mới đặt chân vào công việc thiết kế UX hoặc là thực tập sinh trong mảng này, 1 hoặc 2 tuần đầu của bạn sẽ trôi qua khá dễ dàng mà không gặp phải bất kỳ áp lực nào. Những lập trình viên sẽ đưa ra yêu cầu cụ thể cho từng công việc và bạn chỉ cần sử dụng kiến thức vốn có về các công cụ thiết kế để hoàn thành công việc được giao. Bạn có thể dành cả 1 tới 2 tuần chỉ để làm công việc đó và cho họ xem khi nào bạn nghĩ đã hoàn thành mà không gặp vấn đề gì.

Nhưng sự thực thì nếu bạn phải làm việc trong một vài dự án đã được thực hiện trước đó một vài giai đoạn thì bạn sẽ nhận thấy rằng lập trình viên thường chỉ bắt đầu làm việc khi họ nhận được bản thiết kế hoàn chỉnh. Và nếu bạn là người thiết kế UX duy nhất trong một vài dự án khác nhau, áp lực sẽ sớm đến với bạn. Không gì gây áp lực hơn cho bạn khi trông thấy một vài lập trình viên đang đợi và hỏi bạn hoặc PM (Project manager) về việc khi nào thì có bản thiết kế của bạn.

Đó chính là một trong nhiều lý do vì sao cần có quy trình xây dựng UX, cho chính bạn và cho từng dự án riêng biệt.

Phải nói rằng lúc mới bắt đầu làm thiết kế, quy trình thiết kế UX là một trong những điều làm tôi băn khoăn, suy nghĩ nhiều nhất. Tôi đã từng đọc nhiều tài liệu của nhiều tác giả khác nhau nhưng với mỗi bài viết khác nhau thì tác giả sẽ có một cách giải thích, góc nhìn khác nhau cho quy trình thiết kế UX, chình vì vậy tôi vẫn chưa có kết luận chính xác rằng thế nào là quy trình thiết kế UX đúng, làm sao để xây dựng quy trình đó cho bản thân mình.

Lấy ví dụ đơn giản là người ta không thể học bơi nếu không nhảy vào nước, và tất nhiên bạn sẽ không thể hiểu được quy trình thiết kế UX nếu không áp dụng nó vào những dự án thực tế, để từ đó nâng cao kinh nghiệm của mình.

Giờ tôi sẽ tiến hành phân tích trên cả lý thuyết và thực tiễn

 

Quy trình xây dựng UX là gì?

Quy trình xây dựng UX là phương pháp lặp đi lặp lại nhằm cải thiện hiệu suất, chất lượng công việc thiết kế của mỗi Designer.

Có một vài thứ bắt buộc phải có trong quy trình xây dựng UX cần tuân thủ để giúp quá trình thiết kế của bạn được tốt nhất, chính xác nhất. Một trong số đó là việc luôn luôn đặt bản thân vào vị trí người dùng để có thể đưa ra những phán đoán đúng nhất cho sản phẩm.

Vì vậy lặp lại như thế này: Quy trình xây dựng UX là phương pháp lặp đi lặp lại nhằm cải thiện hiệu suất, chất lượng công việc thiết kế của mỗi Designer.

Ngoài ra, một điều bạn cần biết đó là: Quy trình xây dựng UX của mỗi nhà thiết kế, mỗi tổ chức là khác nhau, đôi khi nó còn phụ thuộc vào từng dự án.

 

Một số yếu tố ảnh hưởng đến sự khác biệt trong quy trình xây dựng UX:

  • Dự án
  • Khách hàng
  • Ngân sách
  • Deadline
  • Mức độ kinh nghiệm của người thiết kế

 

Tại sao cần có quy trình thiết kế UX?

Trước khi khám phá từng bước một trong quy trình xây dựng UX, đặc điểm của nó và cần làm gì ở từng giai đoạn, việc hiểu được chức năng của việc xây dựng UX sẽ giúp bạn hiểu rõ về tầm quan trọng của nó hơn.

1. Áp dụng công nghệ gì, khi nào và như thế nào.

Bạn có thể sử dụng một vài kĩ thuật trong hàng loạt công cụ có sẵn cho thiết kế UX để sử dụng dựa vào nhu cầu cũng như một vài yếu tố đã nêu ở trên và quyết định khi nào sử dụng và sử dụng nó như thế nào. Bởi vì không phải tất cả các công cụ đều cần thiết cho dự án của bạn, hãy chọn lựa công cụ phù hợp với mình nhất.

2. Giúp mọi người hiểu được vấn đề để chọn cách giải quyết tốt nhất.

Designer luôn định hình trong đầu cách mà họ tiếp cận dự án trên phương diện UX. Tuy nhiên, để tiến hành một dự án cần có một team, bạn cần phải bàn bạc cần làm gì với đồng nghiệp, những người sẽ làm việc với bạn. Với quy trình xây dựng UX, bạn có thể chứng minh ý kiến của mình dễ dàng và rõ ràng hơn.

3. Thể hiện kinh nghiệm và năng lực

Ngoài hữu dụng trong các dự án, quy trình xây dựng UX tổng quát cũng giúp bạn khi đưa vào portfolio sẽ tạo được ấn tượng tốt với khách hàng cũng như nhà tuyển dụng, thể hiện mức độ kinh nghiệm của bạn. Nếu làm việc tập thể, quy trình xây dựng UX trong team cũng thể hiện sự lớn mạnh của team.

4. Quyết định số lượng công việc cho mỗi thời điểm.

Nhờ vào quy trình xây dựng UX, designer có thể quyết định sử dụng công cụ nào chõ giai đoạn nào căn cứ vào kinh nghiệm cũng như thời gian thực hiện. Từ đó, bạn cũng có thể ước lượng, lên kế hoạch cho công việc nếu bạn là freelancer.

Đặc điểm nổi bật của quy trình xây dựng UX

Đầu tiên, sử dụng cụm “Key Characteristic” thay vì “Stage” bởi tôi không muốn người đọc nhầm lẫn giữa “stage” và “phase” mà tôi sẽ giải thích ở phần sau. “Phase” được xác định dựa trên các yếu tố như loại dự án, deadline hay loại hình thiết kế UX ưa thích của designer. Vì vậy, có thể gọi chúng là đặc tính của quy trình xây dựng UX còn pha sẽ bao gồm 1 hoặc nhiều đặc tính.

1. Chiến lược

Cùng tham khảo một vài hoạt động như: Quảng bá thương hiệu, các bước hoạt động của dự án, xác định mục tiêu dài hạn của tổ chức cũng như dự án, làm cách nào để biết được mức thành công của dự án và ưu tiên cho những gì đã đạt được.

 

2. Nghiên cứu

Cũng giống như tìm hiểu về sản phẩm, nghiên cứu là đặc tính đa dạng nhất giữa các dự án và phụ thuộc vào chiến lược xây dựng UX mà bạn sử dụng cho dự án (Lean UX và Agile UX).

Có một điều bất ngờ rằng trong các dự án, ngày càng nhiều người bỏ qua bước nghiên cứu, tuy vậy, nó là chìa khóa để mang lại những hiểu biết rõ ràng nhất về UX và còn là điều tạo nên một quy trình xây dựng UX chính thống. Nghiên cứu về đối thủ và nghiên cứu người dùng chính là 2 ví dụ điển hình cho đặc tính này trong quy trình xây dựng UX.

3. Phân tích

Phân tích chính là bước mà designer cần hiểu rõ từ “Tại sao” đến “Làm gì”.

“Làm gì” — rút ra từ việc thu thập dữ liệu trong quá trình nghiên cứu.

“Tại sao” — khẳng định giả thiết được designer đưa ra cho người dùng cuối cùng.

Để hiểu được “Tại sao” và “Làm gì”, ta cần nắm bắt, sắp xếp, vẽ ra được mong muốn của đối tượng dựa vào dữ liệu trong quá trình nghiên cứu.

Chắc chắn rằng bạn đã từng nghe câu nói đó của Steve Jobs, điều này hoàn toàn được rút ra từ quá trình phân tích. Người dùng có thể nói ra điều họ nghĩ họ muốn nhưng chính nghiên cứu mới giúp bạn tìm ra được điều họ thực sự cần. Đây là cách chúng ta phân tích, là cách mà designer trao đổi với người dùng, để khẳng định lại giả thiết của mình. Đây cũng chính là cách ta cải thiện chức năng hoặc trực tiếp đưa ra những chức năng, đặc điểm cho sản phẩm.

 

4. Thiết kế

Thiết kế là giai đoạn cần cả sự cộng tác và tính lặp lại

Cộng tác — kết hợp giữa hiểu biết của mình và lắng nghe ý kiến người khác, có thể là khách hàng, cộng sự hay những người có ảnh hưởng đến dự án.

Lặp — làm việc xoay quanh vấn đề để hợp thức hóa ý kiến và giả thiết.

Việc thiết kế phải lấy ý kiến từ người dùng, trau chuốt thiết kế và lặp lại quy trình đó cho đến khi khách hàng và designer đều hài lòng.

Thiết kế này sẽ không bao gồm graphic, branding and visual detail bởi chúng ta không muốn làm sao nhãng người dùng. Nó chỉ bao gồm low fidelity designs như là paper prototypes, interactive wireframes và semi functioning prototypes.

5. Hoàn thiện sản phẩm

Bước này chúng ta không chỉ làm việc với bản thiết kế, mà High fidelity design sẽ được đưa vào sản phẩm. Nội dung, digital asset sẽ được tạo ra và graphic identity, branding and visual detail cũng được thêm vào.

Cùng lúc đó, chúng ta hợp thức hóa high fidelity design với người dùng cuối cùng và stakeholder cũng như kiểm thử kết hợp với developer

Có vẻ giống với Waterfall nhưng thực chất chúng ta đang theo Agile

Hình trên là một ví dụ điển hình cho những gì chúng ta không nên làm sau khi đọc phần Characteristic.

Dưới đây mới là cách làm tốt nhất, cần có sự lặp lại, xen lẫn của các bước

Nhìn chung, việc ở giai đoạn trước phải hoàn thành mới bắt tay vào giai đoạn tiếp theo.

Characteristic nằm ở đâu trong phase?

Theo Jesse James Garrett, dưới đây là một ví dụ cho quy trình xây dựng UX tổng quát và giải thích characteristic nằm ở đâu.

Giai đoạn chiến lược

Điều gì sẽ xảy ra trong giai đoạn này?

  1. Xác định đối tượng
  2. Thể hiện mong muốn của người dùng qua sản phẩm — nhu cầu của người dùng
  3. Thể hiệu mục tiêu kinh doanh

Bao gồm các bước:

– Chiến lược: Xác định đối tượng của sản phẩm/dự án và mục tiêu kinh doanh bằng một vài điểm trong bước Chiến lược và kỹ thuật sử dụng ở đó.

– Nghiên cứu: Để xác định mục tiêu kinh doanh và nhu cầu người dùng, ta cần xem xét đối thủ / Nghiên cứu thị trường và nghiên cứu người dùng. Đó là lí do vì sao cần đến nghiên cứu.

Bạn có thể kết hợp nghiên cứu và xây dựng chiến lược song song hoặc xen lẫn bằng cách lặp lại chúng.

Giai đoạn xây dựng đối tượng

Cần làm gì trong giai đoạn này?

  1. Xác định đặc điểm và chức năng cấu thành đối tượng sản phẩm
  2. Xác định thông số chức năng
  3. Xác định nội dung yêu cầu

Bao gồm các bước:

– Phân tích: Ở bước này, hoạt động dựa trên phân tích của nghiên cứu trong giai đoạn trước. Bước phân tích được tiến hành ở giai đoạn này.

Giai đoạn xây dựng cấu trúc

Ở giai đoạn này, ta cần:

  1. Tưởng tượng được sản phẩm như thế nào và thể hiện nó ra.
  2. Thiết kế tương tác
  3. Xác định bố trí thông tin

Bao gồm các bước: 
-Phân tích : Để đưa ra một cấu trúc hoặc kết cấu thông tin, cần phân tích yêu cầu/chức năng mà bạn đã xác định ở giai đoạn trước đó bằng cách nghiên cứu.
-Thiết kế: Bắt tay vào những bước đầu tiên của giai đoạn thiết kế tương tác dựa trên cấu trúc, kết cấu thông tin và kỹ thuật như user flow.

Giai đoạn dựng hình

Ở giai đoạn này:

  1. Thể hiện cấu trúc cụ thể của sản phẩm
  2. Bố trí thông tin
  3. Thiết kế giao diện

Bao gồm các bước: 
– Thiết kế: Sử dụng low fidelity wireframe để bố trí thông tin ở giai đoạn này để tập trung vào kết cấu thông tin đã xác định ở giai đoạn trước. Và thiết kế giao diện có thể bắt đầu cùng với những kỹ thuật cơ bản kết hợp với phản hồi từ người dùng.

  • Hoàn thiện: Dựa vào phản hồi, tiến hành thiết kế high fidelity interface, nơi có thể kết hợp visual elements, branding, v.v.

Giai đoạn hoàn thiện.

Ở giai đoạn này cần:

  1. Tổng kết các công việc đã làm
  2. Xem xét, cảm nhận lại bản thiết kế
  3. Thông qua kiểm thử

Bao gồm các bước:
-Hoàn thiện: Hoàn chỉnh bản thiết kế hơn, đưa ra các giải pháp thông qua hoàn thành việc kiểm thử thiết kế và phản hồi.

Hi vọng bài viết giúp bạn hiểu rõ hơn về quy trình UX!

Và để kết thúc việc giải thích các bước đóng vai trò như thế nào ở mỗi giai đoạn, bạn cần xác định quy trình UX của riêng mình, áp dụng nó, lựa chọn công cụ kỹ thuật và xem xét nhu cầu của chính mình.

Dưới đây là một trong những quy trình UX và ước lượng thời gian cũng như công cụ kỹ thuật mà tôi lựa chọn trong từng giai đoạn.

Thanks for reading

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *